BILDIRCIN DOSYASI

 

          BAKIM BESLEME

 

              


 

Kuluçkadan çıkan civcivlere önce % 2-5 oranında şeker içeren su verilmelidir. Şekerli su verildikten yaklaşık 3-4 saat sonra yemleri verilebilir. Civcivlere yemin su ile birlikte verilmesi durumunda, sindirim kanalının boşalması gerçekleşmeyecek ve ilk birkaç gün civciv ölümleri artacaktır. Civcivlerin, hayatlarının ilk birkaç gününde sulukların içine düşmelerini önlemek amacıyla çakıl taşı veya tel örgü kullanılmalıdır. Civcivler ilk üç hafta taban teli genişliği 0.5 cm} olan kafeslerde yetiştirilir. İlk üç hafta devamlı ışık verildikten sonra günlük 14-18 saat ışık uygulanır (77, 20).

 

Tablo 3. Kuluçka randımanı üzerine yumurta ağırlığının etkisi (31).

YUMURTA VERİMİNİN 1. AYINDA (GENÇLERDE)

Yumurta ağırlık

Yumurta sayısı

Fertilite

Sağlam civciv

Civciv

Çıkış oranı

grupları

 

oranı

sayısı

Fertil

Toplam

6.1-6.5

13

30.76

0

0.00

0.00

6.6-7.0

22

50.00

3

27.27

13.64

7.1-7.5

90

84.44

49

64.47

54.44

7.6-8.0

125

84.00

81

77.14

64.80

8.1-8.5

276

85.87

166

70.04

60.14

8.6-9.0

687

92.58

495

77.83

72.05

9.1-9.5

1388

92.29

1053

82.20

75.86

9.6-10.0

1233

91.48

912

80.85

73.97

10.1-10.5

869

92.41

662

82.44

76.18

10.6-11.0

333

93.99

261

83.39

78.38

11.1-11.5

110

89.09

77

78.57

70.00

11.6-12.0

37

81.08

17

56.67

45.95

Toplam

5183

91.11

3776

79.97

72.85

 

YUMURTA VERİMİNİN 8. AYINDA (YAŞLILARDA)

Yumurta ağırlık

Yumurta sayısı

Fertilite

Sağlam civciv

Civciv

çıkış oranı

grupları

 

oranı

sayısı

Fertil

Toplam

6.1-6.5

54

33.33

2

11.11

3.70

6.6-7.0

102

36.27

9

24.32

8.82

7.1-7.5

188

52.66

41

41.41

21.81

7.6-8.0

442

65.38

125

43.25

28.28

8.1-8.5

543

60.77

159

48.18

29.28

8.6-9.0

712

62.36

186

41.89

26.12

9.1-9.5

560

55.54

161

51.77

28.75

9.6-10.0

441

65.99

186

63.92

42.18

10.1-10.5

144

69.44

72

72.00

50.00

10.6-11.0

80

58.75

32

68.08

40.00

Toplam

3266

60.20

973

49.49

29.79

 

Tablo 4. Kuluçka makinasında olabilecek kesinti ve kapının açık olması durumlarında kuluçka süresi ve randıman değerleri (10).

 

 

Elektrik kesik,

Kapı kapalı

Kapı açık

 

Kontrol

8 saat

12 saat

12 saat

Yumurta sayısı, adet

200

200

200

200

Kuluçka süresi, gün

17

23

33

34

Randıman, %

42

54

9

10

 

Bıldırcın civcivleri için oda sıcaklığı 27-29 °C, civciv seviyesindeki ısı ise 35-37 °C arasında olmalıdır (59). Bu sıcaklığın sağlanabilmesi amacıyla soba veya infra-red lambalar kullanılabilir. Fakat en uygun olanı civcivlerin rahat olmasını sağlayacak ısının hayvanların hareketlerine bakarak belirlenmesidir. Özellikle düşük ısıdan sakınmalıdır. Üşüyen bıldırcın civcivleri birbirlerine sokularak hatta üst üste yığılarak ısınmaya çalışırlar. İlk birkaç gün içindeki ölümlerin çoğunluğunun sebebi ısı düşüklüğüne bağlı sıkışmalar ve ezilmelerdir. Yine hayvanların hareketlerine bağlı olarak her hafta sıcaklık 2-2.8 °C azaltılabilir. Her hafta ısı azaltılarak 5-6. haftalarda en iyi yumurta veriminin sağlandığı 21-22 °C civarına ulaşılır (15, 24). Her ne kadar bıldırcınların iyice büyüyünceye kadar ısıya duyarlı oldukları söylenirse de Freeman (22) kritik çevre sıcaklığının 1. haftada 35 °C, 2. haftada 31 °C ve 3. haftada 23 °C olduğunu göstermiştir. Zamanla çevre sıcaklığı 5. haftada fert olarak barındırılan bıldırcınlarda 19 °C’nin altına düşürülmüştür. Sefton ve Siegel (59) 5. haftada en düşük ısı 15.5 °C olacak şekilde yetiştirme yapmışlardır.

Bıldırcınların barındırıldığı ortamın nemliliği hakkında her hangi bir bilgi bulunamamıştır, fakat bıldırcınlar oldukça farklı derecedeki nemli ortamlara tahammül edebilirler (15). Arıtürk ve ark. (6) bıldırcınlarda yaptıkları araştırmada sabit çevre şartları oluşturmak amacıyla 28 °C oda ısısı ve higrostat ile nemlendirici kullanarak % 70-80 relatif nem sağlamaya çalışmışlardır.

Yetiştirme odasında bıldırcın kokusunun oluşması ve temiz havaya olan ihtiyaç nedeniyle yeterli miktarda havalandırma yapılmalıdır.

Bıldırcınlarda görülebilecek gagalama ve kanibalism durumlarında gaga kesimi, ışık yoğunluğunun azaltılması, yemde selüloz ve grit arttırılması gibi tedbirler alınabilir.

Japon bıldırcınlarıyla çalışan araştırıcılar genellikle % 25-29.4 ham protein içeren hindi başlangıç yemi kullanmışlardır. Howes (29) % 23 protein ve 2090 kcal verim enerjisi içeren mısır ve soya küspesine dayalı rasyonu kullanmıştır. 9 haftalık bıldırcınlarda, % 18-36 arasında protein içeren rasyonların verildiği gruplar arasında önemli bir farklılık bulamamıştır. Enerjinin 2530 kcal/kg’ı aştığı durumlarda ölümlerin arttığını ve bunun rasyondaki yüksek orandaki yağın değerlendirilmesindeki yetersizlikten kaynaklandığını belirtmiştir. Metionin ilavesi yumurta verimini arttırmış, glisin ve lizin ise etkili olmamıştır. Protein oranı % 16 ve 20 olan rasyonlarla beslenen bıldırcınların canlı ağırlıkları % 24 proteinle beslenen bıldırcınlardan daha hafif bulunmuştur. % 20 oranındaki protein oranı yumurta verimini biraz geciktirmiş, % 16 protein ise durdurmuştur. % 16 proteinli rasyona metionin, glisin ve lizin ilavesi yumurta verimini artırmıştır. Weber ve Reid (72) 5 haftalık bıldırcınların protein ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla yaptıkları çalışmada, 5 birimlik artışlarla % 13’den % 35’e kadar değişen rasyonları kullanmışlar ve % 24 proteinli rasyonun ihtiyacı karşıladığını tespit etmişlerdir. En iyi protein birikimi, yemden yararlanma ve canlı ağırlık artışının enerji/protein oranının 36-38 olduğu rasyonla sağlandığını bildirmişlerdir.

Sefton ve Siegel (59) bıldırcın civcivlerine % 28 proteinli başlangıç rasyonu, yetişkinlere % 26 proteinli damızlık rasyonu vermişler, Havenstein ve ark. (24) bıldırcın civcivlerine ilk 6 haftada % 29.4 protein içeren hindi başlangıç yemi, daha sonra % 2.25 Ca ve % 0.43 P içeren hindi damızlık yemi kullanmışlardır.

Marks (45) 17 generasyon boyunca % 28 proteinli tam rasyon (TAR) ve 19 generasyon % 47 proteinli 2351 kcal/kg ME ve % 9 proteinli 3332 kcal/kg ME’li tercihli rasyon (TER) vererek hafif (H) ve ağır (A) canlı ağırlık (4. hafta) yönünden selekte ettiği bıldırcın hatlarının büyüme ve yemden yararlanma özelliklerini 8 haftalık yaşa kadar incelemiştir. Bu araştırma sonuçları Tablo 5’de verilmiştir.

 Tablo 5. Farklı besleme şartlarında canlı ağırlık bakımından selekte edilen bıldırcınların büyüme ve yemden yararlanma özellikleri

(45).CANLI AĞIRLIKLAR (gram)

 

TAM RASYON

TERCİHLİ RASYON

YAŞ

A-TER

H-TER

A-TAR

H-TAR

A-TER

H-TER

A-TAR

H-TAR

0

8

5

7

5

9

6

8

5

1

30

12

29

10

31

10

27

9

2

71

23

69

20

70

15

57

16

3

107

36

108

30

110

21

91

25

4

130

50

134

43

141

28

123

36

5

147

61

153

54

165

38

149

47

6

163

74

167

65

178

47

172

56

7

168

80

173

71

184

55

182

64

8

170

82

177

75

184

61

180

68

 

YEM TÜKETİMİ (g/gün/bıldırcın)

YAŞ

A-TER

H-TER

A-TAR

H-TAR

A-TER

H-TER

A-TAR

H-TAR

1

4.4

2.6

4.3

2.2

5.4

2.7

4.5

3.0

2

10.9

4.8

10.6

4.9

11.7

3.2

9.1

4.8

3

13.6

5.9

13.6

5.4

14.6

4.3

12.8

4.6

4

16.7

7.7

16.3

7.1

18.8

5.1

15.7

6.4

5

17.6

9.7

19.8

8.8

22.7

8.3

20.3

9.3

6

18.1

11.3

19.3

9.9

21.0

9.0

22.1

9.5

7

16.1

12.0

16.1

10.1

17.6

9.6

20.3

10.4

8

17.2

11.7

17.2

11.1

15.4

9.2

15.7

9.4

 Rasyonun enerji düzeyi (3200 ve 3000 kcal ME) ve yem formunun (toz ve pelet) incelendiği bir çalışmada (5) 7200 civciv kullanılmış; pelet ile beslemenin yem ve enerji tüketimini azalttığı, yemden yararlanmayı iyileştirdiği ve canlı ağırlık artışını etkilemediği, yüksek enerjili rasyonla beslemenin yem tüketimini azalttığı, yemden yararlanmayı iyileştirdiği ve enerji tüketimini etkilemediği belirlenmiştir. Sonuç olarak, bıldırcınların enerji düzeyine göre yem tüketimini ayarladıkları bildirilmiştir.

Nelson ve ark. (52) % 25 protein içeren rasyonu temel alarak bıldırcınların kalsiyum ve fosfor ihtiyaçlarını belirlemeye çalışmışlardır. % 1.0, 1.5 ve 2.0 oranında kalsiyum içeren rasyonlarla beslenen bıldırcınların 8. haftadan sonra yumurta verimlerinin düştüğünü, % 90 yumurta veriminin 13-21. haftalarda % 2.5 ve 3.0 kalsiyum içeren rasyonlarla sağlandığını bildirmişlerdir.

 

 GERİ