BESİCİLİKTE GÖRÜLEN ÖNEMLİ HAYVAN HASTALIKLARI

 

A.Şap:
Çok bilinen ve yaygın bir hastalıktır. Ağız ve ayaklarda yaralarla kendini gösterir. Büyük ekonomik kayıplara sebep olur. Düzenli aşılama yapmak, temizlik ve dezenfeksiyona dikkat etmek, besi yerine yeni gelen hayvanları diğerlerinden uzak bir yerde en az 10 gün karantinaya almak hastalıktan korunmayı sağlayabilir. Hastalığın görüldüğü hallerde en yakın veteriner örgütüne haber vermek, başka enfeksiyonların bulaşmasını önlemek için uzun etkili bir antibiyotik kullanmak gerekir.

 

   
B.Solunum Sistemi Hastalıkları:
Solunum sistemi hastalıkları stres faktörleri, virüsler ve çeşitli bakterilerin birlikte oluşturdukları, ekonomik kayıplara sebep olan problemlerdir. Stres faktörleri olarak nakliye, dengesiz rasyon, kötü barınak koşulları, ani iklim değişiklikleri sayılabilir. Stres faktörlerinin önlenmesi, aşısı olan virüslere karşı aşılama yapmak, pasteurella aşıları uygulamak önlem olabilir. Hastalık görüldüğü takdirde uygun antibiyotik tedavisi yapılmalı ve koşullar düzeltilmelidir.

C.Karın Şişkinliği ve Mide Ekşimesi:
Ani ve hızlı kesif yem alımı ile oluşan işkembe ekşimeleri rasyona belli bir alıştırma devresinden sonra geçilmesi ile önlenebilir. Kaba ve kesif yem oranının iyi ayarlanması yeme bazı katkı maddelerinin katılması, şişkinlik halinde uygun ilaçların kullanılması gerekir.

Çok ince öğütülmüş yemlerden ve taze baklagil otlarından köpüklü işkembe şişkinliğini önlemek açısından sakınmak lazımdır.

D.Topallıklar:
Yükleme, indirme – bindirme esnasında danaların çeşitli darbelere maruz kalması topallıklara sebep olabilir. Taşıma araçlarına gereğinden fazla dana yüklememek, yükleme ve indirme esnasında dikkatli davranmak bu tip problemleri önleyebilir.

Ayak çürüğü ise iyi drene edilmemiş besi yerlerinde görülen, topallıklara sebep olan, önlenmesi daha zor bir hastalıktır. Yeme, iyotlu ve çinkolu bileşiklerin katılması; ayakların temiz tutulması için besi yeri tabanının iyi drene edilmesi önlem olabilir. Hastalık görüldüğü takdirde uzun etkili antibiyotikler, göz taşı veya formollü ayak banyoları tedavide etkili olur.

E.İdrar Taşları:
Su tüketimi azlığı, yemdeki kalsiyum - fosfor dengesizliği, vitamin A yetersizliği danalarda idrar taşlarına sebep olabilir. İdrar taşı problemi olduğu zaman yem ve su analizleri yapmak gerekir. Şamandıralı suluklar ile serbest sulama yapmak, yemdeki kalsiyum- fosfor dengesini ayarlamak, rasyona sodyum klorür ( tuz), amonyum klorür katmak idrar taşlarını önler.

F.Yaralanmalar:
Padokların aşırı kalabalık olması, uygun yemlik mesafesi olmaması, padoklara yeni hayvan konulması gibi durumlarda danaların birbirini yaralaması söz konusu olabilir.
Birbirine alışmış dana gruplarına dışarıdan yeni hayvan katmamak, hayvan başına 10 metrekare veya daha fazla alan ayırmak, yemliği gün boyunca dolu tutmak, besi yerine sık sık insan girmesini önlemek yaralanma olaylarını engeller.

G.Küflü Gıda Zehirlenmeleri:
Yüksek nemli dane yemlerin stoklanması sonucu küflenmesi ve bunların yeme konulması besi danalarında zehirlenmelere veya yemden yaralanma oranının düşmesine sebep olur. Yeme sodyumbikarbonat ve mermer tozu katılmış olması hafif olaylarda kendiliğinden problemi çözer. Yüksek nemli dane yemleri stoklamamak, eğer stoklamak gerekiyorsa % 5’lik propionik asit ile işleme tabi tuttuktan sonra depolamak, küflü olduğu fark edilen yemleri danalara vermemek yerinde olur.

H.Ani Ölümler:
Hiçbir belirti görülmeksizin danaların ani ölümü halinde Clostridyum ve Hemofilus somnus enfeksiyonları şüphesiyle laboratuvar tahlili yaptırmak, şayet bunlardan biri saptandıysa uygun aşılar kullanmak gerekir. En uygunu bu aşıların “ besi başlatma programına” alınmasıdır.

I.Üre Zehirlenmeleri:
Dana besisinde üreli rasyon kullanılması halinde ürenin yanlışlıkla fazla katılması, yeme homojen karıştırılmaması, rasyonda uygun enerji kaynaklarının bulunmaması durumlarında üre zehirlenmeleri oluşabilir. Üreli rasyon kullanıldığında danaların alıştırma periyodu geçirmeleri sağlanmalı, ürenin katılması ve karıştırılması sırasında dikkatli olunmalıdır. Rasyon formüle edilirken uygun enerji maddelerinin bulunmasına, özellikle melas kullanılmasına önem verilmelidir.