YENİ DOĞAN BUZAĞI BAKIM VE BESLENMESİ 

Sığır yetiştiriciliğinde temel esaslardan birisi her inekten yılda bir kez sağlıklı yavru alınmasıdır. Sağlıklı bir buzağı elde etmek gebelik döneminde ananın uygun bakım ve beslenmesiyle başlar (Ağız sütünün bileşimi annenin kuru dönem beslenmesiyle yakından ilgilidir. Kuru dönemde vitamin yönünden yetersiz beslenme Ağız Sütündeki vitamin yoğunluğunu olumsuz yönde etkiler), buzağının temiz bir ortamda doğumuyla beraber devam eder. Yeni doğan genç hayvan, vücudu için gerekli olan birçok maddeyi üretemeyecek durumdadır.

Hayvanın sağlıklı olabilmesi, hayvana sağlanacak barınak ve yemleme sistemi ile önem kazanmaktadır. Sağlıklı ve gelecekte işletmenin ihtiyacı olan hayvanın yetiştirilmesi; yeni doğan buzağılara sağlanacak havadar, bol ışıklı ve sağlık şartlarına uygun barınaklarla mümkün olabilmektedir.

Buzağılar doğduklarında hastalıklara karşı dayanıksızdırlar. Bu sebeple yeni doğmuş buzağıların doğar doğmaz yarım saat içinde 1-2 litre ağız sütü almaları sağlanmalıdır. Ağız sütü doğumdan sonraki 2-4 saat içinde de verilebilir. İlk 24 saat içinde vücut ağırlığının %8-10�u olan 4-6 litre ağız sütü içirilebilir. Ağız sütü; hastalıklara karşı bağışıklık için gerekli olduğu kadar, vücut ısısının ayarlanması ve annenin karnında iken bağırsaklarda biriken dışkı kalıntılarının kısa sürede dışarı atılmasını, buzağının ihtiyaç duyduğu yüksek düzeyde enerji, protein  ve vitamin-A ihtiyacını karşılar. Buzağıların ilk üç gün içinde günde iki kez 2-3 litre ağız sütüyle beslenmeleri sağlanmalıdır.

 

 

BUZAĞILARIN BARINDIRLMASI

Buzağılar doğar doğmaz ya da en geç 24 saat içerisinde annelerinden ayrılmalı ve ayrı bölmelerde barındırılmalıdır. Buzağılar bir arada barındırılacaksa buzağı başına 2-3 m2 iyi
altlığa sahip bölmeler sağlanmalıdır. Ferdi bölmelerde bulunan buzağıya  (60*120)cm alan sağlanmalıdır.

Barınak sıcaklığı 16 dereceden fazla olmamalıdır.
Buzağıların altında her zaman kuru ve temiz altlık olmalıdır.
Buzağılara hava cereyanı oluşturulmadan, bol oksijenli temiz hava temin edilmelidir.
Buzağı kulübelerinde barındırılan hayvanlara soğuk mevsimlerde enerji ihtiyacını artırmak amacıyla verilecek süt miktarı 1,5 katına çıkartılabilir.

Anadan sağılan ağız sütü en az 3-4 gün daha yavruya kova yada emzikle verilmelidir. Buzağının ilk 3-4 gün elden beslenmesi işçiliği bir miktar daha artırır. Ancak buzağının ana ile beraber olması daha fazla sakıncaya neden olur. Çünkü buzağı anasını gereğinden fazla emebilir ve bu fazla süt ishale yol açabilir. Ayrıca buzağı ve inek birbirlerine alışacaklarından ayrılmaları daha fazla stres yaratabilir. Buzağının kova ya da emzikli beslemeye alışması daha güç olur. Ağız sütünü takiben 1-3 ay arasında sıvı gıdalarla beslenmelidir. (taze süt, yağsız süt, ekşitilmiş ağız sütü ve süt ikame yemleri)

 

 

BUZAĞILARDA SİNDİRİM:

Geviş getiren hayvanlarda mide dört bölmeden oluşur. Sindirim sistemi tek midelilere göre farklılık gösterir. Bununla beraber buzağıların midesi dört bölmeli olduğu halde hayatlarının ilk dönemlerinde tek mideli hayvanlar gibi midesinin bir bölmesi çalışır. Emdiği süt ön mideye uğramadan asıl mideye geçer.
İlk aylarda buzağının sindirim sistemi dış etkenlere çok duyarlı olduğundan çalışma düzeni kolayca bozulabilir. Bu nedenle buzağıların sütle beslenmesi döneminde şu noktalara dikkat edilmelidir:
Günlük verilen süt miktarı buzağının canlı ağırlığının % 10�unu geçmemelidir. İhtiyacın altındaki süt miktarı beslenme yetersizliğine yol açtığı gibi fazla sütte ishallere neden olur. Verilen sütün sıcaklığı 37 derece dolayında olmalıdır.
Sıvı gıdaların iki öğünde verilmesi günde iki defa gözlem yapma açısından daha faydalıdır. Bu sayede kısa sürede gelişen hastalıklara karşı müdahale etme şansı artar.
Süt kovaları ve emzikler her besleme sonrasında mutlaka iyice yıkanıp, durulanarak temizlenmelidir.

BUZAĞI BAŞLANGIÇ YEMLERİ

Buzağılar bir haftalık olduklarında toz halindeki kuru yemleri yemeye başlarlar. İlk zamanlar yedikleri bu yemleri pek az değerlendirebilirler. Zamanla buzağıların katı yemi değerlendirme kabiliyeti yükselir. Üç, dört haftalık olduklarında bu yemden tam olarak yararlanır duruma gelirler. Ancak buzağılara verilecek yemleri inek yeminden farklı ve daha yüksek değerli olması gerekir. İşte bu yeme buzağı büyütme yemi denmektedir. Buzağı büyütme yeminde protein oranı % 17, toplam hazmolabilir besin maddeleri oranı % 75 dolaylarında olmalı. Ayrıca vitamin A,D,E, mineraller ve antibiyotiklerle desteklenmelidir. Erken yeme alıştırmak için buzağıların ağızları dolayına bir miktar toz halindeki yem sürülür, ya da süt kovasının dibine bir miktar yem konulur. Buzağı önceleri farkında olmadan yediği bu katı yemi sonraları aramaya başlar. Yüksek düzeyde sindirilebilir buzağı büyütme yemlerinin verilmesi işkembenin hızlı bir şekilde gelişimini sağlar. Buzağıların sütten kesilmeden önce 100 kg�lık vücut ağırlığı için en az 1 kg buzağı başlangıç yemi tüketmeleri sağlanmalıdır. Uygun bir buzağı bakım ve beslemesi ile 4 aylık yaşta tam ergin bir hayvanın sindirim ve işkembe sistemi ölçüsüne ulaşmış olur. Uygulanan yemleme yalnız ağırlık artışı sağlamak yönünde değil, aynı zamanda diğer gelişmeleri de sağlamalıdır. Doğumdan erginliğe kadar yağlandırıcı bir besleme meme bezinde yağ depozitleri oluşmasını sağlar. Bu durum ise buzağının gelecekteki süt üretim kabiliyetini düşürür. Kendi yaşlarına göre gerekli ağırlığa sahip fakat yağlı düveler tohumlama ve gebelik sonrasında buzağılama güçlüklerine ve metabolik rahatsızlıklara aynı ağırlıktaki iyi gelişmiş düvelere nazaran daha eğilimlidir.

KURU OT

Buzağılar ilk haftadan itibaren azar azar kuru ot yemeye başlar. Buzağılara verilmesi en uygun olan kuru ot yapraklı, iyi kurutulmuş, yumuşak kuru yoncadır. Kuru ot yada yonca hayvanların önünde yiyebileceği kadar bulundurulmalıdır. Genç yaşta kuru ot yiyen buzağılarda işkembenin çalışması ve gelişmesi daha erken şekillenir. Bu da buzağının sağlığı yönünden yararlıdır. Buzağının önüne her gün yeni ot konulmalı, bir önceki günden kalanlar yemlikten alınıp daha yaşlı hayvanlara verilmelidir.

Dört aydan sonra buzağı rasyonunun en önemli bölümünü kuru ot oluşturur.Buzağılara gereğinden fazla kaba yem verilmesi karın sarkıklığına neden olur. Kaba yeme düşkün olan buzağılarda bu gibi istenmeyen bir vücut yapısının oluşmaması için hayvana verilen kaba yemler sınırlandırılmalıdır. 3 aylık yaştan küçük olan hayvanlara su içeriği yüksek olan silaj ve taze mera otları verilmemelidir. Bu yem tüketimini sınırlar ve büyümeyi olumsuz etkiler. Buzağılara temiz ve taze su 4. günden itibaren verilebilir. Sıvı yemler yanında su verilen hayvanlarda yem tüketimi arttığından hayvanların gelişiminin daha iyi olduğu gözlenir. Tuz ihtiyaçlarını karşılamak için uygun kaya tuzu ve yalama taşı kolayca erişebilecek yerlere konulmalıdır.

Tam Yağlı Sütle Besleme


Buzağının yaşı(gün)

Verilecek yağlı süt(litre)

Kesif ve Kaba Yem Miktarı

1-3 gün

4-6 litre ağız sütü

-

4-7 gün

4 litre/gün

 

2.hafta

5 litre/gün

20-50 gr kesif yem+kaba yem+su

3-4. hafta

6 litre/gün

50-100 gr kesif yem+kaba yem+su+yalama taşı

5. hafta

5 litre/gün

Kesif yem+kaba yem+su+yalama taşı

6-7 hafta

4 litre/gün

Kesif yem+kaba yem+su+yalama taşı

8-9 hafta

3 litre/gün

Kesif yem+kaba yem+su+yalama taşı

10-11 hafta

2 litre/gün

Kesif yem+kaba yem+su+yalama taşı

12. hafta

1 litre/gün

Kesif yem+kaba yem+su+yalama taşı

3-4 aylık olan buzağılara Brucellosis ve bölgede lüzum görülen hastalıklar için aşı tatbik edilir. İç ve dış parazit mücadelesi yapılır.

BUZAĞILARIN İSHALDEN KORUNMASI

Görülen ilk belirtiler şunlar olabilir , Şiddetli ishal, iştahsızlık,genel bir cansızlık ve hareketsizlik. Pislik açık renk olup keskin ve hoşa gitmeyen bir kokusu vardır.Buzağının vücut sıcaklığı normalin yukarısında veya aşağısında olabilir.

Bir grup buzağıda şiddetli bir salgın çıktığı zaman tedavi etkili olmayabileceğinden aşağıdaki önleyici tedbirler alınmalıdır.
1-Doğumun temizlenmiş ve ilaçlanmış doğum bölmelerinde yaptırılması.
2-Doğan buzağıların ayrı ayrı buzağı bölmelerinde bulundurulması.
3-Buzağı Bölmelerinde zeminin tahta ızgaralı olması, temiz ve bol yataklık bulundurulması
4-Buzağı barınağının havadar verutubetsiz olması
5-Barınaklarda kullanılan tüm malzemenin sık sık temizlenip ilaçlanması,
6-Buzağının kesilen göbek kordonuna ilk 2 gün ve günde 2 defa tentürdiyot ve sülfamit- antibiyotik toz tatbik edilmeli.
7-Bakıcı ve sağımcılarınel ve giyim temizliğine dikkat etmeleri.
8-Buzağıların birbirinive diğer şeyleri emme ve yalamalarına mani olunması.
9-Yeni doğan Buzağıya ağız sütünün mutlaka verilmesi ve bir günde verilen süt miktarının buzağının doğumdaki ağırlığınınonda birini geçmemesi.
Buzağıya içirilen süt fazla yağlı olmamalı, sıcaklığı 38derece civarında olmalı ve her gün bu sıcaklıkta verilmeli.

Kaynak: www.antalya-tarim.gov.tr