ÜLKEMİZDE TOHUMCULUK


 

 

    Ülkemiz tarımında planlı ve sistemli ilk tohumculuk faaliyetleri Cumhuriyet ile birlikte başlamıştır. Ancak 1960'lı yıllara kadar bu konuda sağlanan gelişmeler daha ziyade, bazı türlerde yürütülen çeşit geliştirme çabaları ve sınırlı miktarda tohumluk üretiminden öteye gidememiştir. 1963 yılında .Tohumlukların Kontrol ve Sertifikasyonu Hakkındaki Kanun'un yürürlüğe girmesi ile ülkemiz tohumculuğunda yeni bir dönem açılmıştır. Bu kanunla birlikte çeşit tescili, tohumluk test ve sertifikasyonu ile kalite kontrolü konusunda Tarım Bakanlığı ilk kez görevler üstlenmiş, tohumluk üretimi konusunda ise daha etkin bir rol oynamaya başlamıştır. Birinci, İkinci ve Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planları.nda tohumluk ve tohumculuğa giderek daha fazla önem verildiği görülmüş ve Dördüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı.nda ise ülkemizde bir tohumculuk endüstrisi kurulmasının önemine işaret edilmiştir.

 

         Türkiye'de en fazla ticareti yapılan tohumlar, buğday, arpa, şeker pancarı, patates, pamuk, hibrit ayçiçeği, hibrit mısır, soya ve hibrit sebzelerdir. Bu ürünler ihracat, ithalat ve iç pazarda potansiyel bir yere sahiptirler. Ancak hibrit domates, hıyar, biber, karpuz ve kavun olmak üzere hibrit sebzeler ile patates ve yem bitkilerinin sertifikalı tohumluklarının yurt içi üretimleri yetersizdir. Buğday, arpa gibi kendine döllenen bitkilerin üretimleri yüksek olmasına rağmen, sertifikalı tohumluklara olan talep düşüktür.

 

         Ülkemizdeki buğday, arpa, pamuk gibi kendine döllenen bitkilerin tohumluğu hariç olmak üzere diğer tohumluklarda özel sektör kuruluşları ülkemizde tohumluk üretim, işleme, depolama, ilaçlama, paketleme gibi alt yapı tesisleri ile Avrupa ülkelerindeki standartlara uygun tohumluk tesislerini kurarak, faaliyetlerini sürdürmektedir.

1995-2002 yılı tohumluk üretimini inceleyecek olursak; 1995 yılında 111.710 ton olan buğday tohumluğu üretimi 2001 yılında 43915 ton, 2002 yılında 80107 ton, 2003 yılında 99495 ton, arpa tohumluğu 1995 yılında 15290 ton iken 2001 yılında 6818 ton 2002 yılında 4376 ton, 2003 yılında 11210 ton olarak gerçekleşmiştir. Çeltik tohumluğunda 1995 yılında üretim 101 ton, 2001 yılında 1995 ton, 2002 yılında 1293 ton, 2003 yılında 1298 ton, hibrit mısırda 3062 ton olan 1995 yılı üretimi, 2001 yılında 2338 ton, 2002 yılında ise 4491 ton, 2003 yılında ise 5030 ton olarak gerçekleşmiştir. 1995 yılında 1376 ton olan soya üretimi 2001 yılında 1214 tona, 2002 yılında da 595 tona, 2003 yılında ise 373 tona düşmüştür. Yine; 1995 yılında 26809 ton olan Pamuk (Delinte) tohumluğu üretimi 2001 yılında 16496 tona düşerken, 2002 yılında da 10108 ton, 2003 yılında ise 17181 ton olmuştur. 1995 yılında 15312 ton olan patates tohumluğu üretimi, 2000 yılında 23275 ton, 2001 yılında 17669 ton, 2002 yılında 21375 ton, 2003 yılında ise 30041 ton olmuştur.