VİRUSLARIN ÇOĞALMASI

 

Virusların çoğalması diğer canlılardan farklılık göstermektedir. Viruslarınçoğalabilmeleri için mutlak suretle canlı hücreye ihtiyaç vardır. Virusların  cansız materyal üzerinde üretimi henüz mümkün olmamıştır. Viruslar kendi kendini sentezleyip yenileyebilmektedirler. Virusların bu şekilde çoğalması olayına “replikasyon” denilmektedir.

Replikasyon, transkripsyon ve translasyon olmak üzere iki safhada gerçekleşmektedir. Transkripsyon Safhası: Nükleik asitin bir yenisinin oluşturulması olayına “transkripsyon” denilmektedir. Virus hücre ile temasa geçtiğinde protein kılıf nükleik asitten ayrılır ve replikaz enzimi yardımı ile RNA’ nın kopyası oluşturulur. RNA viruslarınde transkripsyon safhası stoplazmada gerçekleşir. DNA viruslarında ise protein kılıfından ayrılarak hücre içerisine giren nükleik asit ilk olarak hücre çekirdeğine göç eder. Sonra polimeraz enzimi yardımı ile DNA’ nın kopyası yapılır. Kopyalanan DNA’lar stoplazmaya geçiş yaparlar. Translasyon Safhası: Virus partikülleri için gerekli olan proteinlerin sentezlenmesi olayına translasyon denilmektedir.

Hücre içersinde sentezlenen virus RNA’ sı mRNA görevini üstlenerek bitki hücresine ait ribozomlarda virüs partikülleri için gerekli protein alt ünitelerini sentezler. Sentezlenen protein alt üniteleri daha sonra nükleik asit etrafında birikerek yeni virus partikülleri oluşturulur. DNA viruslarında ise stoplazmaya geçiş yapan DNA’ lar RNA viruslarında olduğu gibi bitkinin ribozomlarını kullanarak protein kılıfını oluştururlar. Bu iki safha sonucunda oluşan virus partikülleri enfeksiyon oluşturmak üzere plazmodesmatolar aracılığı ile komşu hücrelere, oradan da iletim sistemine geçiş yaparak çoğalmalarını devam ettirirler.

İletim sistemine geçene kadar yavaş olan çoğalma hızları iletim sistemine ulaştıklarında artış göstermektedir. Virusların çoğalmaları genç bitkilerde yaşlı bitkilere oranla daha hızlı olmaktadır