BİBER MOZAİK HASTALIĞI

 

(Tobacco mosaic virüs, Cucumber mosaic virüs, Potato virüs X)

 

Etmenin tanımı ve yaşayışı

 

Biberlerde mozaik hastalığı, değişik virüsler ve/veya ırklar tarafından oluşturulur. Etmen veya etmenler sistemik olarak konukçu bünyesinde bulunurlar. Etmenlerin kesin tanımlamaları ayrıca test bitkilerinde gösterdikleri belirtilerden yapılabilir. Mekanik olarak ve yaprak bitleri ile yayılır.

Hastalığın belirtileri, ekonomik önemi ve yayılışı

 

Hastalık belirtileri biber çeşitlerine ve etmen virüslere göre farklılık göstermekle beraber genel belirtiler özellikle genç yapraklarda görülür, açık sarı, yeşil mozaik belirtileridir. Bazen sistemik nekrozlar da görülebilir. Bulaşık yapraklar saptan aşağı doğru kıvrılır, çiçek ve meyve dökümü olur. Boğum araları kısalıp yapraklar küçülür ve rozetleşme, bodurlaşma meydana gelir. Bazen meyveler üzerinde de koyu yeşil kabarık lekeler görülebilir.

Hastalığın ekonomik önemi oluşturduğu ürün kaybı ve elde edilen ürünün kalitesiz olması nedeniyle büyüktür.

Ülkemizde biber yetiştirilen her yerde bulunmaktadır.

Konukçuları

 

Tüm sebzeler, tütün ve bazı yabancı otlar etmen ve/veya etmenlerin konukçularıdır.

Mücadelesi

 

Kültürel Önlemler

 

Hastalığın çıkışını önlemek amacı ile başlangıç olarak hastalıksız bitkilerden tohum alınması öğütlenir. Etmen tohumla taşınmamakla birlikte hastalıklı bitkilerden alınan tohumların çimlenme güçlerinin düşük olduğu saptanmıştır. Gerek fidelikte, gerekse tarlada yapılan kontrollerde şüpheli görülen bitkiler derhal sökülüp yakılmalıdır. Fidelerin tarlaya şaşırtılması sırasında eller bol sabun ve suyla yıkanmalıdır. Sigara, tütün içilmemelidir. Yağsız süt uygulamasının enfeksiyonu önlediği saptanmıştır. Bu iş için fidelerin tümüyle yağsız süte bandırıldıktan sonra tarlaya dikimi öğütlenmektedir. Ayrıca hasat sırasında da ellerin yağsız sütle yıkanması hastalığın tarlada yayılışını baskı altında tutar.

Tarla yabancı otlardan ve hasat sonu bitki artıklarından temizlenmeli, hastalıklı bitkiler yakılmalıdır. Fidelikte ve tarlada tütün kırıntıları ne kapak ne de gübreleme amacıyla kullanılmalıdır. Aşağıda belirtilen şekilde ekim nöbeti uygulanmalıdır.

  • Birinci yıl: Biber, domates, hıyar, kabak, patlıcan, patates.
  • İkinci yıl: Havuç, soğan, sarımsak, ıspanak, kereviz
  • Üçüncü yıl: Bakla, bezelye, fasulye
  • Dördüncü yıl: Karnabahar, lahana, turp, marul, pırasa

Kimyasal Mücadele: bitki koruma ürünleri bölümüne bakınız.

Hastalığın doğrudan ilaçlı mücadelesi yoktur. Yaprak bitleri ve diğer emici böceklere karşı uygulanacak kimyasal mücadele hastalığın yayılmasını önlemek yönünden önem taşır. Burada dikkat edilecek konu böcek vektörlere karşı uygulanan bu mücadelenin gerek tarla içindeki gerekse çevresindeki yabancı otlarda da aynı şekilde uygulanmasıdır. Kullanılacak ilaçlar için ilgili talimatlara bakılır .