DOMATES BAKTERİYEL BENEK HASTALIĞI

 

(Pseudomonas syringae pv. tomato )

Etmenin tanımı ve yaşayışı

 

P. syringae pv. tomato 0.7-1.2X1.5-2.0 mikron boyutlarında, gram negatif, 1-3 polar kamçılı, aerobik karakterli bir bakteridir. Sakkaroz Nutrient besi yerinde beyaz, yuvarlak, parlak koloni verir. Optimum gelişim sıcaklığı 20-25°C, maximum ise 33°C dir.

Etmen tohumla taşınabildiği gibi, toprakta hastalıklı bitki kalıntıları üzerinde saprofitik olarak 1-2 yıl canlılığını koruyabilir. Enfeksiyon, tohum yüzeyinde bulunan bakteriler yanında topraktaki hastalıklı bitki kalıntılarından sağlıklı fideye bulaşmayla başlayabilir. Sekonder bulaşmalar bitkide herhangi bir nedenle açılmış yaralardan veya doğal açıklıklardan olmaktadır.

Hastalığın belirtileri, ekonomik önemi ve yayılışı

 

Etmen yaprak, sap, çiçek ve meyve saplarında kahverenginden siyaha kadar değişen renkte lekeler, meyvelerde ise çaplan 1 mm yi geçmeyen yüzeysel kabarcıklar şeklinde belirti verir. Yapraktaki lekeler önceleri küçük, yuvarlak, koyu renkli ve sınırsızdır. Bu lekeler zamanla birleşerek büyük lekeler meydana gelir.

Özellikle ilk çiçeklerde hastalık görülürse, meyve tutumunu etkileyeceğinden büyük ürün kaybı olur. Meyvelerdeki lekeler deformasyona neden olduğundan domatesin ticari değerini düşürür.

Dünyada ve ülkemizde domates üretimi yapılan yörelerde genellikle hastalığa rastlanılmaktadır. Özellikle örtü altı domates üretim alanlarında yaygındır.

Konukçuları

 

Etmenin en önemli konukçusu domatestir. Bunun dışında patlıcan ve biberi de enfekte edebildiği saptanmıştır.

Mücadelesi

 

Kültürel Önlemler

 

  • Fide döneminde belirti gösteren bitkiler tarlaya şaşırtılmamalı ve yok edilmeli
  • Seralarda havalandırmaya özen gösterilmeli ve aşırı nem birikimi önlenmeli
  • Enfekteli bitki artıkları yok edilmeli
  • Bulaşma alanlarında l yıllık ekim nöbeti uygulanmalı
  • Hastalık tohumla da taşındığından temiz alanlardan tohum alınmalıdır.

Kimyasal Mücadele

 

İlaçlama Zamanının Tespiti

 

Domates bakteriye! benek hastalığı ile mücadele yeşil aksam ilaçlamaları şeklinde yürütülür. Yeşil aksam ilaçlamaları fidelikte veya tarlada hastalık görülür görülmez koruyucu olarak, fide döneminde haftada bir, tarla döneminde ise 8-10 gün ara ile 2-3 uygulama yapılmalıdır. Seralarda uygulama sayısı arttırılabilir.

Kullanılacak İlaçlar ve Dozları için bitki koruma ürünleri bölümüne bakınız

 

Kullanılacak Alet ve Makineler

 

İlaçlama Tekniği

 

Fide ve tarla döneminde yapılacak olan yeşil aksam ilaçlamaları kaplama olarak yapılmalıdır. Özellikle örtü altı domates üretiminde ilaçsız alan kalmamasına özen gösterilmelidir ve bitki yüzeyinde ıslaklık söz konusu ise bitkilerin yüzeyi kuruduktan sonra ilaçlama yapılmalıdır.

Uygulamanın değerlendirilmesi

 

İlaçlanan alanı temsil edecek şekilde bitkilerin dip , orta ve üst kısımlarından tesadüfen 100 yaprak toplanır ve aşağıda verilen skalaya ( 0-3 ) göre değerlendirilir.

  • O : Yaprakta hiç leke yok
  • 1: Yaprakta 1-2 leke
  • 2: Yaprakta 4-10 leke
  • 3: Yaprakta 10 dan fazla leke

İndeks değeri bulunur ve bu değerin yüksek olmaması gerekir.